Seryjni mordercy od dawna stanowią jedno z najbardziej przerażających, ale również fascynujących zjawisk w kulturze popularnej. Ich historie – pełne mrocznych motywów, psychologicznych zagadek i zbrodni – często stanowią doskonały materiał dla twórców filmowych, którzy starają się zrozumieć, co kieruje umysłami tych przerażających postaci. W kinie, filmy o seryjnych mordercach nie tylko opowiadają o brutalnych zbrodniach, ale również badają ciemną stronę ludzkiej psychiki i natury zła. Od klasycznych thrillerów po dramaty psychologiczne – filmy o seryjnych mordercach stają się miejscem, gdzie napięcie łączy się z głębszymi pytaniami o naturę zła i odpowiedzialność.
Siedem (1995)
Reżyseria: David Fincher.
Dwaj detektywi ścigają seryjnego mordercę, który wybiera ofiary na podstawie siedmiu grzechów głównych. Film znany z mrocznej atmosfery i zaskakującego finału.
Milczenie owiec (1991)
Reżyseria: Jonathan Demme.
Agentka FBI Clarice Starling konsultuje się z uwięzionym kanibalem, Hannibalem Lecterem, by schwytać innego seryjnego mordercę. Film nagrodzony pięcioma Oscarami.
Zodiak (2007)
Reżyseria: David Fincher.
Kronika śledztwa w sprawie seryjnego mordercy znanego jako Zodiak, który terroryzował San Francisco w latach 60. i 70. Film oparty na prawdziwych wydarzeniach.
American Psycho (2000)
Reżyseria: Mary Harron.
Patrick Bateman, nowojorski bankier, prowadzi podwójne życie jako seryjny morderca. Satyra na konsumpcjonizm lat 80.
Henry: Portret seryjnego mordercy (1986)
Reżyseria: John McNaughton.
Surowy i realistyczny obraz życia Henry’ego, seryjnego mordercy podróżującego po Ameryce. Film inspirowany prawdziwymi wydarzeniami.
Monster (2003)
Reżyseria: Patty Jenkins.
Historia Aileen Wuornos, prostytutki skazanej za zabójstwo siedmiu mężczyzn. Charlize Theron zdobyła Oscara za rolę główną.
Psychoza (1960)
Reżyseria: Alfred Hitchcock.
Sekretarka Marion Crane zatrzymuje się w motelu prowadzonym przez Normana Batesa, co prowadzi do serii tragicznych wydarzeń. Klasyka kina grozy.
Milczenie (2016)
Reżyseria: Baran bo Odar.
Po zaginięciu dziewczynki w małym miasteczku odkrywane są powiązania z nierozwiązaną sprawą sprzed lat. Niemiecki thriller o mrocznej atmosferze.
Czerwony smok (2002)
Reżyseria: Brett Ratner.
Były agent FBI Will Graham wraca do służby, by schwytać seryjnego mordercę znanego jako „Zębowa Wróżka”, konsultując się z Hannibalem Lecterem.
Zagadka zbrodni (2003)
Reżyseria: Bong Joon-ho.
Dwaj detektywi próbują schwytać pierwszego seryjnego mordercę w historii Korei Południowej. Film oparty na prawdziwych wydarzeniach.
Początki w kinie: „Psychoza” (1960)
Seryjni mordercy zaczęli zyskiwać popularność w kinie już w latach 60., a jednym z przełomowych filmów, który ukształtował ten gatunek, była Psychoza (1960) w reżyserii Alfreda Hitchcocka. Norman Bates, postać grana przez Anthony’ego Perkinsa, stała się symbolem psychopatycznego mordercy, który maskuje swoje wewnętrzne demony pod płaszczykiem normalności. Film nie tylko wprowadził do kina koncepcję psychopatów, ale również zaprezentował mechanizmy manipulacji i zniekształconego postrzegania rzeczywistości. Bates, będący jednocześnie ofiarą i sprawcą swoich czynów, to jeden z najbardziej kultowych seryjnych morderców w historii kina.
Lata 70. i 80.: „Milczenie owiec” (1991)
Z kolei Milczenie owiec (1991) w reżyserii Jonathana Demme’a z Anthony’m Hopkinsem w roli Hannibala Lectera wprowadziło do kina jeszcze bardziej złożoną postać seryjnego mordercy. Lecter to intelektualista, który traktuje swoje zbrodnie jako formę sztuki i doskonałości. Jego postać stała się jednym z najbardziej przerażających, ale też fascynujących obrazów seryjnego mordercy, który nie tylko zabija, ale także manipuluje i kontroluje innych. Film, oparty na powieści Thomasa Harrisa, wprowadził temat psychologicznych gier między mordercą a ścigającym go ścigającymi go śledczymi, stając się kamieniem milowym w kinie o seryjnych mordercach.
Lata 90. i 2000: „Zodiac” (2007) i „Siedem” (1995)
W latach 90. i 2000. temat seryjnych morderców stał się bardziej zróżnicowany. W filmie Siedem (1995) w reżyserii Davida Finchera, Morgan Freeman i Brad Pitt wcielają się w detektywów ścigających mordercę, który zabija w imię siedmiu grzechów głównych. Film jest mrocznym, brutalnym thrillerem, który bada psychikę mordercy, nie tylko koncentrując się na jego zbrodniach, ale także na sposobie myślenia i motywacjach, które skłaniają go do działania. Morderca, grany przez Kevina Spacey’ego, staje się w tym filmie symbolem zła w czystej postaci – jest zimny, metodologiczny, a jego motywy są trudne do pojęcia dla zwykłego człowieka.
Film Zodiac (2007), również w reżyserii Finchera, opowiada o prawdziwej historii seryjnego mordercy, który w latach 60. i 70. terroryzował okolice San Francisco. Choć morderca nigdy nie został złapany, film przedstawia obsesję dziennikarzy i detektywów, którzy próbują rozszyfrować jego zagadkowe listy i symbole. Zodiac jest mniej skupiony na samej zbrodni, a bardziej na psychologii osób poszukujących mordercy, ukazując, jak obsesja może niszczyć życie i relacje.
Filmowe portrety rzeczywistych morderców: „Wszystkie nienawiści świata” (2019)
Filmy o seryjnych mordercach często bazują na rzeczywistych wydarzeniach, oferując widzowi okazję do zmierzenia się z rzeczywistością. Wszystkie nienawiści świata (2019) to jeden z takich filmów, który ukazuje historie morderców z prawdziwego życia, takich jak Ted Bundy czy Jeffrey Dahmer. Takie filmy nie tylko przedstawiają brutalne zbrodnie, ale starają się zgłębić motywacje, które kierowały tymi postaciami, ukazując złożoność ich psychologii. W Ted Bundy: Amerykański psychopata (2019) Zac Efron wciela się w postać Bundy’ego, ukazując go jako osobę szarmancką, manipulującą, a zarazem bezwzględnego zabójcę.
